ՀՀԿ խրախճանքը ՏԻՄ-երում

timthumb (1)

Երեկ Հայաստանի 69 համայնքներում ընթացող տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրություններին մասնակցել է ընտրության իրավունք ունեցող քաղաքացիների 50,06 %-ը։ Համայնքի ղեկավար ընտրող 52 համայնքներից կեսում` 26-ում, առաջադրված էր մեկական թեկնածու: Երբ չկա մրցակցություն, տեսակետների բախում, ապա ընտրությունները, որպես ինստիտուտ, արժեզրկվում են, վերածվում իշխանության պարտադրանքի: Եթե հասարակության կեսը ընտրակաշառքի կամ սպառնալիքի հետևանքով տրվում է իշխանության պարտադրանքին, ըստ էության` կորցնում է իր քաղաքացիական դիմագիծը, վարժվում է վարքագծի, արժեհամարգի` քաղաքական գործոնների համատեքստից դուրս: Հայաստանում հետևողականորեն ոչնչացվում են քաղաքականությունն ու դրա հետ կապված ինստիտուտները, արժեքները: Երկրում տեղի է ունենում սովետական կառավարման ռեստավրացիա` արագ տեմպերով, քաղաքականության վերացման հաշվին:
Երևանի ավագանու ընտրությունները չհաշված` սրանք, ըստ էության, առաջին տեղական ընտրություններն են նոր խորհրդարանի ձևավորումից, հարաբերականորեն նոր ներքաղաքական ստատուս-քվոյի ձևավորումից հետո: Երբ ընդդիմությունը բացակայում է այս ընտրություններից, դա խորհրդանշական է այն առումով, որ, ըստ էության, բացահայտում է իրական այլընտրանքի բացակայությունը Հայաստանում: Ընդդիմադիր հավակնոտ և բոցավառ ելույթները խորհրդարանական ամբիոնից ոչինչ չարժեն, երբ ամեն մի նոր ընտրություն ավելի է օտարում հասարակությանը քաղաքականությունից: Անշուշտ, ընդդիմությունը տասնյակ հիմնավոր պատճառներ կարող է բերել, թե ինչու էր բացակա ընտրություններից, սակայն դրանցից և որևէ մեկը, մեծ հաշվով, չի կարող արդարացնել ընդդիմադիրների ծուլությունն ու անտաղանդությունը: Մեկ անգամ ևս ապացուցվեց, որ ՏԻՄ ընտրությունները Հայաստանում քաղաքականացված չեն, պարզապես՝ տեղական իշխանությունների միջեւ ուժեղացել է «թայֆայական» պայքարը եւ տեղափոխվել տեղական մակարդակ:
Եթե մի քանի տարի առաջ ՏԻՄ ընտրությունների ժամանակ թեկնածուն պետք է անպայման լիներ թաղային հեղինակություն եւ համապետական ընտրությունների ժամանակ վերեւների համար ապահովեր անհրաժեշտ օգնություն, ապա հիմա դա էլ բավական չէ. այժմ ուղղահայացը կենտրոնից դեպի տեղական մարմիններ՝ ուժեղանում է եւ անհրաժեշտություն է առաջանում, որ Տեղական ինքնակառավարման մարմինները հենակետ լինեն իշխանության մեջ գտնվող այս կամ այն խմբավորման համար: Հայաստանի Հանրապետական կուսակցության առաջադրած թեկնածուները, տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրությունների նախնական արդյունքներով՝ հաղթել են Ապարան, Արտաշատ, Կապան, Քաջարան, Ալավերդի, Ստեփանավան համայնքներում: Դրա վառ վկայությունն է Գորիսում արձանագրված արդյունքները: Այստեղ քաղաքապետ ընտրվեց քաղաքապետի ժամանակավոր պաշտոնակատար, 26-ամյա Առուշ Առուշանյանը: Նա հաղթել է  գրեթե 100% ձայնով (90.9%): Ընտրությանը մասնակցել է 13 164 քաղաքացի, որից 12 945-ը քվեարկել է Առուշ Առուշանյանի օգտին: Սամվել Հարությունյանի օգտին քվեարկել է 56 ընտրող, իսկ 163 քվեաթերթիկ ճանաչվել է անվավեր: Սա նշանակում է, որ գործ ունենք 2 իրավիճակի հետ՝ կամ Գորիսը փոքրիկ «Սովետական Հայաստան է»՝ իր ընտրական ողջ ներկապնակով ու ժառանգությամբ, կամ Գորիսի ընտրողներն Առուշանյանի մեջ «փրկիչ» են տեսնում, ինչը քիչ հավանական է:
Արդյո՞ք ՏԻՄ ընտրությունները կարելի է քաղաքական գործընթաց համարել։ Ձեւականորեն` այո, բայց իրականում՝ այդ ամենն առանձնապես կապ չունի ներքաղաքական պայքարի հետ։ Գյուղական համայնքներում, օրինակ, ընտրողների մտքով էլ չի անցնում, որ իրենք ընտրություն են կատարում այս կամ այն կուսակցության միջեւ։ Ավելին` որոշ հեռավոր գյուղերում մարդիկ «հիմնական քաղաքական ուժերի» անունները երեւի չեն էլ լսել, ու շատ-շատ` միայն գործող գյուղապետը տեղյակ լինի, որ ինքը ՀՀԿ անդամ է։ Նման համայնքներում՝ մարդիկ, որպես կանոն, ընտրություն են կատարում, ասենք, Պողոսի եւ Պետրոսի միջեւ, եւ ում կողմնակիցները շատ են` նա էլ հաղթում է (ընդ որում` կողմնակիցներ «շատացնել» կարելի է նաեւ ընտրակաշառքով, սպառնալիքներով, խոստումներով եւ այլն)։ Սա, համաձայնե՛ք՝ ոչ մի կապ չունի կուսակցությունների միջեւ մրցակցության հետ։ Իսկ ավելի խոշոր համայնքներում ՏԻՄ «ընտրություններն» ավելի շատ կրիմինալ ռազբորկաներ են հիշեցնում։
Ստելլա Խաչատրյան

 

Ձեզ կարող է դուր գալ նաև

Մեկնաբանել

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *